Dieren en natuur in Frida Kahlo’s kunst

Inleiding

Frida Kahlo leefde tussen honden, apen, vogels en tuinplanten, maar nam haar huishouden niet simpelweg over in schilderijen. Een lint kan een mens en een aap verbinden, een hert kan haar gezicht dragen en wortels lijken soms door een liggend lichaam heen te lopen. In deze werken is de natuur zowel onderdeel van een geleefde omgeving als een verzameling vormen die zij voor een specifiek schilderij opnieuw rangschikte. ^{[1] [5] [12] [14]}

Hetzelfde dier betekent niet bij elke verschijning hetzelfde. Een met naam genoemde metgezel in een portret verschilt van een vogel in een stilleven of een hybride wezen in een bos. Door eerst naar het gedocumenteerde werk te kijken en daarna naar de interpretaties van musea en onderzoekers, blijven die verschillen zichtbaar. ^{[5] [7] [11] [12]}

In het kort

Inhoud

1. Inleiding
2. De levende wereld van Casa Azul
3. Een aap, een lint en een spiegel
4. Apen en papegaaien: verschillende schilderijen
5. Het bos en het gewonde hert
6. Lichamen die planten worden
7. Kijken zonder vaste sleutel
8. Verder lezen

De levende wereld van Casa Azul

Het Museo Frida Kahlo beschrijft hoe kunstenares Emmy Lou Packard in 1941 met Kahlo door de tuinen van Casa Azul liep, waar toen een levendige groep dieren woonde. De lijst omvat Bonito, de honden Capulina en Señor Xólotl, de aap Fulang-Chang, het jonge hert Granizo, katten, landschildpadden, eenden en ganzen. Het museum bewaart ook Kahlo’s tekening van het huis, rond 1940 gemaakt voor een bezoeker, waarin zij de dieren opnam die haar gezelschap hielden. ^[1]

Deze documenten tonen dat de dieren geen verzonnen toevoegingen aan haar omgeving waren. Ze bewijzen echter niet dat elke geschilderde papegaai Bonito was of dat elke aap hetzelfde met naam genoemde individu voorstelde. Zelfs de tuin kan niet als een onveranderlijk decor worden beschouwd: het terrein van het huis en het atelier veranderden, en de planten die vandaag in het museum te zien zijn, hoeven niet overeen te komen met wat er op een specifiek moment in de jaren dertig of veertig groeide. ^{[1] [2] [4]}

De New York Botanical Garden behandelde dat onderscheid bij het maken van Frida Kahlo: Art, Garden, Life in 2015. De installatie in de Bronx baseerde zich op foto’s van de historische tuin, planten uit Kahlo’s werk en de bredere Mexicaanse tuincultuur om Casa Azul op te roepen; ze beweerde niet de oorspronkelijke tuin naar een kas te verplaatsen. De kunstgalerie van de tentoonstelling, samengesteld door Adriana Zavala, selecteerde veertien schilderijen en werken op papier om te laten zien dat planten wezenlijk waren voor Kahlo’s artistieke keuzes, en niet slechts een aangename achtergrond voor een bekender levensverhaal. ^{[3] [4]}

Zavala zei later dat zij kijkers voorbij de sensationele biografie wilde laten kijken, zodat zij Kahlo zouden herkennen als een nauwkeurige waarnemer van de natuur. Zij meldde ook dat ze in het huis van de kunstenares boeken over wetenschap, geneeskunde en geneeskrachtige planten had gevonden. Die observaties kunnen onze blik op Kahlo’s schilderijen verrijken, maar bewijzen niet dat een specifieke bloem uit een bepaald boek werd overgenomen of dat elke plant tot een botanisch diagram behoort. ^[4]

Video's: Frida Kahlo

Vijf perspectieven om hier naast het artikel te bekijken.

Frida Kahlo's De twee Frida's: Great Art Explained

Great Art Explained

Een gerichte visuele inleiding op het schilderij en zijn context.

▶01 · De twee Frida'sDe twee Frida's bekijkenGreat Art Explained▶02 · Wereldwijd icoonHet ontstaan van een icoonThe Museum of Fine Arts, Houston▶03 · Mode en kleurKahlo's kleurrijke garderobeFashionUnited TV▶04 · Kleding en contextSchijn kan bedriegenFine Arts Museums of San Francisco▶05 · Jaren in de Verenigde StatenFrida in AmericaUC Berkeley CLACS

Een aap, een lint en een spiegel

In Fulang-Chang en ik plaatst Kahlo zichzelf naast de slingeraap die in de titel wordt genoemd. Een roze lint loopt door de geschilderde ruimte tussen hen, terwijl hun naar buiten gerichte blikken het portret minder laten aanvoelen als een mens die poseert met een decoratief accessoire dan als een ontmoeting tussen twee aanwezige wezens. Het Museum of Modern Art dateert het schilderij in olieverf op paneel op 1937, maar het volledige werk omvat een afzonderlijke spiegel en beschilderde lijsten die na 1939 werden toegevoegd. ^[5]

De spiegel is belangrijk omdat hij het gebruik van het schilderij veranderde. MoMA-conservator Veronica Roberts meldt op basis van de museumarchieven dat Kahlo hem met het portret combineerde toen zij het geheel aan haar New Yorkse vriendin Mary Sklar schonk, nadat het schilderij in 1938 in de Julien Levy Gallery was getoond. Roberts vertelt over Kahlo’s uitleg dat de spiegel de vriendinnen bij elkaar zou laten blijven; die geschiedenis van het geschenk maakt menselijke vriendschap, naast het gezelschap van een dier, onderdeel van het latere leven van het werk. ^[6]

Apen in Kahlo’s portretten zijn vaak beschreven als vervangers voor de kinderen die zij niet kon krijgen. Roberts wijst die mogelijkheid niet af, maar vestigt ook de aandacht op humor, overeenkomend haar en de tegenstrijdige associaties die een aap kon oproepen. In deze specifieke compositie geven het lint, de twee gezichten en de later toegevoegde spiegel meer stof tot nadenken dan één biografisch etiket. ^[6]

Kunsthistoricus Yaxkin Melchy stelt een aanvullende lezing voor in zijn studie van dit schilderij en een ander zelfportret uit 1945. Hij merkt op dat Fulang-Chang en ik de aap als eerste noemt, dat de lichamen en het haar formeel aan elkaar gekoppeld zijn en dat het dier de kijker lijkt te ontmoeten in plaats van achter het menselijke onderwerp te verdwijnen. Voor Melchy kunnen Kahlo’s schilderijen worden begrepen als relaties tussen soorten, in plaats van portretten waarin dieren uitsluitend het verhaal van de schilder dienen. ^[7]

Die lezing is een interpretatie, geen teruggevonden verklaring van Kahlo’s bedoeling. Melchy verbindt de portretten met ideeën over nahualli, maar de Spaanstalige cultuurgeschiedenis die hij aanhaalt beschrijft uiteenlopende tradities van verbonden menselijke en niet-menselijke wezens, soms dieren en soms planten of andere vormen. Roberto Martínez González’ studie noemt Kahlo niet en identificeert Fulang-Chang niet als haar persoonlijke nahualli; het historische begrip mag dus niet automatisch een etiket van „spiritueel dier” voor het schilderij worden. ^{[7] [8]}

Apen en papegaaien: verschillende schilderijen

Kahlo keerde terug naar portretten waarin mensen, dieren en vegetatie dicht bij elkaar zijn geplaatst, maar hun vergelijkbare Engelse titels kunnen verschillende werken verhullen. Haar Zelfportret met aap uit 1938 in Buffalo heeft een eigen gedocumenteerde opdrachtgeschiedenis, terwijl Ik en mijn papegaaien uit 1941 een afzonderlijk schilderij in particulier bezit is. Het Zelfportret met aap en papegaai uit 1942 behoort aan het MALBA in Buenos Aires, en een Zelfportret met kleine aap uit 1945 aan het Museo Dolores Olmedo; een ander apenportret uit 1945 wordt bewaard in het Museo Robert Brady. ^{[9] [10] [11]}

Het papegaaienportret uit 1941 maakt een beknopte vergelijking met Fulang-Chang en ik mogelijk. Kahlo zit tussen vogels in plaats van naast één aap, en een papegaai draait zich naar de kijker. In een later audiocommentaar van het Whitney Museum merkte muurschilder Judith Baca een gelijkenis op tussen de blik van die vogel en die van Kahlo zelf; de observatie is de reactie van een moderne kunstenaar, geen symbolische uitleg die Kahlo heeft nagelaten. ^[9]

Het portret uit 1942 van het MALBA verzamelt een aap, een papegaai en dicht opeengeplaatste, droog ogende planten rond Kahlo’s bovenlichaam. James Oles, die voor het museum schrijft, vergelijkt de planten met bloeiwijzen van bromelia’s en suggereert dat ze uit een tuin of van een markt zouden kunnen komen. Zijn taal is bewust voorzichtig: de gelijkenis is het opmerken waard, maar identificeert de plantensoort niet en achterhaalt evenmin waar Kahlo de plant verkreeg. ^[10]

Het schilderij uit 1945 van Olmedo verandert het gezelschap opnieuw. Een aap, een Mexicaanse naakthond en een kleine keramische figuur omringen Kahlo, en een gouden lint verbindt hun ruimtes; de officiële catalogus vermeldt het werk als Autorretrato con changuito, olieverf op Masonite, 56 bij 41,5 centimeter. Melchy leest de groep als een visuele gemeenschap van levende wezens, terwijl de identiteit van de individuele aap en de precieze herkomst van de keramische figuur onzeker blijven. Het schilderij van Brady uit hetzelfde jaar is een ander werk, geen tweede titel voor deze compositie. ^{[7] [11]}

Vogels verschijnen ook buiten de portretten, in Kahlo’s latere stillevens. Het Stilleven met papegaai en fruit van het Harry Ransom Center plaatst een groene papegaai boven aangesneden watermeloen en ander fruit, terwijl het afzonderlijke Stilleven met papegaai en vlag uit 1951 een vogel en een Mexicaanse vlag in een dicht arrangement bijeenbrengt. De werkenlijst van de New York Botanical Garden vermeldt beide schilderijen afzonderlijk, met verschillende dragers, afmetingen en bruikleengevers; de vogel in het ene mag niet stilzwijgend naar het andere worden overgeheveld. ^{[3] [17]}

Geen van beide papegaaien is simpelweg nog een portret van een huisdier. In deze schilderijen maakt de vogel deel uit van een compositie van voedsel, kleur en, in het schilderij met de vlag, nationale beeldtaal, terwijl Ik en mijn papegaaien uit 1941 levende vogels rond Kahlo’s zittende figuur verzamelt. De drie werken maken een vergelijking tussen genres mogelijk zonder te beweren dat een afgebeelde papegaai de met naam bekende Bonito is of dat elke felgekleurde vrucht één symbolische betekenis heeft. ^{[1] [9] [17]}

Het bos en het gewonde hert

Het gewonde hert presenteert een andere relatie tussen mens en dier. In plaats van een metgezel naast Kahlo te plaatsen, verbindt het haar hoofd met het lichaam van een hert in een door pijlen doorkruist bos; de omringende bomen, de afgebroken tak en het water in de verte geven de hybride figuur een eigen omgeving. Het schilderij kan gedachten aan verwonding en kwetsbaarheid oproepen, maar de specifieke ontstaanschronologie sluit een vaak herhaalde uitleg uit. ^[12]

Een officiële presentatie van Kahlo’s begeleidende Spaanstalige Corrido para A y L stelt dat zij het hert in april 1946 schilderde en het op 3 mei aan Lina en Arcady Boytler gaf. Haar brief van 30 juni plaatst de betreffende wervelkolomoperatie pas ongeveer drie weken vóór die latere datum. Het schilderij kan dus niet zijn gemaakt als reactie op de uitkomst van de operatie in juni, hoewel eerdere lichamelijke moeilijkheden en een onzekere toekomst nog steeds van belang kunnen zijn voor een interpretatie. ^{[12] [13]}

Granizo komt voor in het museumverslag over de dieren van Casa Azul. Niets in de onderzochte werkdocumenten of het corrido bewijst echter dat dit met naam bekende hert model stond voor het geschilderde lichaam, dus het verband moet een mogelijkheid blijven in plaats van een identificatie. Het sterkere contrast is formeel: de apenportretten scheppen relaties tussen afzonderlijke figuren, terwijl het hertenschilderij mens en dier lichamelijk onafscheidelijk maakt. ^{[1] [12]}

Lichamen die planten worden

Kahlo gebruikte plantaardige vormen om de menselijke anatomie en de beeldruimte te veranderen, en niet alleen om achtergronden te vullen. In het Portret van Luther Burbank (1931) rijst het bovenlichaam van de tuinbouwkundige op uit een boomachtige stam met wortels die naar een lichaam onder de grond reiken. Een beschrijving die verbonden is aan het Museo Dolores Olmedo leest het schilderij via kringlopen van voeding en dood, maar geeft aan dat de begraven figuur Burbank mogelijk voorstelt; noch die identiteit, noch de exacte plantensoort is alleen door te kijken vast te stellen. ^[14]

Wortels / Raíces uit 1943 lijkt minder op een conventioneel portret. Kahlo’s liggende figuur bevindt zich op gebarsten vulkanische grond, met groene stengels die door een opening in haar romp lopen en fijnere rode lijnen die zich naar het terrein uitstrekken. Volgens Sotheby’s objectbeschrijving uit 2006 en een eerdere werkenlijst van het Museo de Arte Moderno is het schilderij olieverf op metaal, niet op doek; de fysieke drager en de afgebeelde omgeving mogen niet worden vervangen door de bekendere gedachte dat het slechts een beeld van moederschap is. ^[15]

Sotheby’s catalogusessay stelt voor dat Wortels een eerdere relatie uit Mijn voedster en ik omkeert: hier lijkt de figuur de vegetatie of de aarde te voeden in plaats van zelf voeding te ontvangen. Andere onderzoekers hebben zich afgevraagd of de wortels wel in het lichaam ontstaan, of er vanuit een andere plek doorheen lopen. Deze lezingen nemen de zichtbare lijnen serieus, maar geen ervan is een biologische beschrijving van wat het schilderij letterlijk toont of een definitieve verklaring van Kahlo’s bedoeling. ^[15]

Zon en leven (1947) voert de vergelijking tussen plant en lichaam naar een meer samengebald beeld rond de zon. Een rode, vermenselijkte zon wordt omringd door opengaande peulen, wortels en een embryoachtige vorm; verschillende conservatoren hebben het gezicht en de plantaardige vormen gelezen in termen van vruchtbaarheid, levenscycli en zelfs een dubbelportret. Het technische onderzoek van het Dallas Museum of Art voegt een zeldzamer soort bewijs toe: röntgenopnamen toonden dat Kahlo enkele openingen van peulen verbreedde en het embryoachtige element laat toevoegde, over een peul die eerder gesloten was geweest. ^{[4] [16]}

Die bevinding verandert het verhaal over hoe het schilderij is gemaakt, niet de zekerheid over wat het betekent. Ze laat zien dat de embryoachtige vorm deel was van een herziening, maar vertelt ons niet of Kahlo aan een specifieke zwangerschap terugdacht, hoop uitdrukte, een compositie uitprobeerde of een ander idee volgde. Naast de al hybride beelden van Burbank en Wortels toont het een schilder die de grens tussen lichaam en omgeving telkens opnieuw vormgeeft in plaats van één kant-en-klaar motief toe te passen. ^{[14] [15] [16]}

Kijken zonder vaste sleutel

Dieren en planten komen via verschillende wegen Kahlo’s kunst binnen: een huisdier met een naam, twee geschilderde blikken, een mens-hertlichaam, een tuinbouwkundige die met een boom verbonden is, of stengels die zich over vulkanische grond verspreiden. Haar huishouden en tuin maken sommige van die keuzes historisch begrijpelijk, terwijl materialen, geschenken, tentoonstellingen en technische gegevens verklaren hoe specifieke schilderijen ontstonden. Een sterke interpretatie begint bij die verschillen en maakt duidelijk wiens idee wordt voorgesteld wanneer het bewijs van beschrijving naar betekenis verschuift. ^{[1] [3] [5] [12] [14] [15] [16]}

De tentoonstelling van de New York Botanical Garden gaf de natuur een prominentere plaats in de publieke ontvangst van Kahlo, maar de reconstructie laat ook zien waarom historische zorgvuldigheid ertoe doet. Noch een moderne tuin, noch een soortnaam die een latere auteur aandraagt, kan het schilderij en zijn eigen documentatie vervangen. Kahlo’s beelden worden rijker wanneer gezelschap, Mexicaanse cultuurgeschiedenis, picturale vindingrijkheid en de reacties van latere kijkers naast elkaar mogen bestaan zonder in één symbolische sleutel te worden gedwongen. ^{[3] [4] [6] [7] [8]}

Verder lezen

Fulang-Chang en ik onderzoekt het apenportret en de later toegevoegde spiegel. Het gewonde hert volgt het hybride bostafereel en de chronologie op basis van primaire bronnen. Wortels en Zon en leven (in het Engels) ontwikkelen twee verschillende constructies van plant en lichaam, terwijl Stilleven met papegaai en fruit (in het Engels) en Stilleven met papegaai en vlag (in het Engels) de vogelstukken uit 1951 van elkaar onderscheiden.

Bronnen

1. Museo Frida Kahlo, „Frida”, Spaanse en Engelse chronologie, plattegrond van het huis rond 1940, huisdieren in 1941 en geselecteerde schilderijen uit 1943. De lijst met huisdieren identificeert niet elk afgebeeld dier. Bekijk de brontekst.
2. Museo Frida Kahlo, La Casa Azul: El universo íntimo de Frida Kahlo (bijgewerkt in juni 2022), PDF, p. 2–4, veranderingen in huis en tuin. Bekijk de brontekst.
3. New York Botanical Garden, persdocument van de galerie voor Frida Kahlo: Art, Garden, Life (2015), PDF, p. 3, botanische groepering van veertien werken. Bekijk de brontekst.
4. New York Botanical Garden, tentoonstellingsdocument over de kas (2015), PDF, p. 1–2, reconstructiemethode; Marjorie Howard, „Frida Kahlo’s Green Thumb”, Tufts, 4 juni 2015, interview met conservator Adriana Zavala. Bekijk het tuindocument; bekijk het interview. Bekijk brontekst 1; Bekijk brontekst 2.
5. Museum of Modern Art, Fulang-Chang and I, object 277.1987.a–b, huidige objectbeschrijving, regels 62–109. Bekijk de museumregistratie. Bekijk de brontekst.
6. Veronica Roberts, „A Close Look: Frida Kahlo’s Fulang-Chang and I”, MoMA, 3 december 2009, regels 7–20. Bekijk de brontekst.
7. Yaxkin Melchy, „Fulang-Chang and Frida Kahlo: An Animalist Vision on Self-identity”, Annual Review of Cultural Studies 9 (2021), p. 97–113, vooral p. 106–111. Interpretatie, geen getuigenis van de kunstenaar. Bekijk het artikel als PDF. Bekijk de brontekst.
8. Roberto Martínez González, El nahualismo (UNAM, 2011), „Síntesis y conclusiones finales”, gedrukte p. 502–503. De cultuurhistorische synthese bespreekt Kahlo niet. Bekijk het UNAM-boek en het vrij toegankelijke hoofdstuk. Bekijk de brontekst.
9. Whitney Museum of American Art, tweetalige audiotranscripties van Me and My Parrots uit Vida Americana (2020), waaronder Judith Baca’s commentaar; het werkdossier K021 waarborgt de identiteit van het schilderij in particulier bezit. Bekijk de Engelse transcriptie; bekijk de Spaanse transcriptie. Bekijk brontekst 1; Bekijk brontekst 2.
10. MALBA, Autorretrato con chango y loro (1942), registratie van de eigenaar en essay van James Oles; het afgeronde werkdossier K025 bewaart de exacte identiteit en Oles’ voorzichtige plantenvergelijking. Bekijk de museumbron. Bekijk de brontekst.
11. Fundación Casa de México en España met Museo Dolores Olmedo, Frida Kahlo: Alas para volar (2022), werkenlijst en afbeelding van Autorretrato con changuito, gedrukte p. 58–60; afzonderlijk werk uit 1945 van het Museo Robert Brady. Bekijk het tentoonstellingsarchief; bekijk de Brady-registratie. Bekijk brontekst 1; Bekijk brontekst 2.
12. Museo Frida Kahlo, chronologie van Het gewonde hert uit 1946; INBAL, „Corrido para A y L”, PDF, p. 1, over het schilderen in april en de overdracht op 3 mei. Bekijk de museumchronologie; bekijk het primaire document. Bekijk brontekst 1; Bekijk brontekst 2.
13. Frida Kahlo, brief aan Alejandro Gómez Arias, 30 juni 1946, transcriptie van pagina 1 en metadata, bewaard door het Museo Dolores Olmedo; chronologische controle in K008. Bekijk de brontekst.
14. Fundación Casa de México en España met Museo Dolores Olmedo, tweetalige objecttekst voor Portrait of Luther Burbank en catalogus van 2022; K062 bewaart de aan de eigenaar verbonden controles van het werk en de fotobron. Bekijk de tekst van het museum. Bekijk de brontekst.
15. Sotheby’s, Roots / Raíces, 24 mei 2006, kavel 6, objectgegevens en essay van Hayden Herrera; K078 documenteert de werkenlijst van het MAM uit 1967 en het latere interpretatiedebat. Bekijk de brontekst.
16. Mark A. Castro en Laura Eva Hartman, „Conserving Kahlo’s ‘Sun and Life’”, Dallas Museum of Art, 25 maart 2021, volledig technisch verslag van de resultaten van infraroodonderzoek, röntgenopnamen en microscopie. Bekijk de brontekst.
17. Harry Ransom Center, Still Life with Parrot and Fruit uit 1951, inventarisnummer 66.7, gecontroleerd in het afgeronde dossier K045; New York Botanical Garden, officiële werkenlijst van Frida Kahlo: Art, Garden, Life, nummers 11–12, die het onderscheidt van het particuliere werk op Masonite Still Life with Parrot and Flag, gecontroleerd in het afgeronde dossier K073. Bekijk de toegang tot de collectie van de eigenaar; bekijk de werkenlijst van de tentoonstelling. Bekijk brontekst 1; Bekijk brontekst 2.

Beeldverantwoording

1. Toni Frissell, 1937. Library of Congress, Prints & Photographs Division, Toni Frissell Photograph Collection, LC-F9-01-3707-25, nr. 3; digitaal ID ds.05049. Bronregistratie.
2. Canek (zittende xoloitzcuintle) — Micyaotl G.T. CC BY 2.0. Verkleind en omgezet naar JPEG/sRGB; niet bijgesneden.
3. Geoffroys slingeraap (Ateles geoffroyi yucatanensis), Peten 2 — Charles J. Sharp / Sharp Photography. CC BY-SA 4.0. Verkleind en omgezet naar JPEG/sRGB; niet bijgesneden.
4. Witstaarthert (Odocoileus virginianus goudotii), kop van een mannetje in Chingaza — Charles J. Sharp / Sharp Photography. CC BY-SA 4.0. Verkleind en omgezet naar JPEG/sRGB; niet bijgesneden.

Frida Kahlo

Ontdek Kahlo's schilderijen

Ga verder met twaalf sleutelwerken, van vroege portretten tot schilderijen over identiteit, ziekte en de natuur.

1. 01De twee Frida'sLees over het schilderij →
2. 02De gebroken zuilLees over het schilderij →
3. 03Zelfportret met doornenhalsband en kolibrieLees over het schilderij →
4. 04Zelfportret met afgeknipt haarLees over het schilderij →
5. 05Henry Ford HospitalLees over het schilderij →
6. 06Wat het water mij gafLees over het schilderij →
7. 07Zelfportret in een fluwelen jurkLees over het schilderij →
8. 08Fulang-Chang en ikLees over het schilderij →
9. 09Zelfportret als TehuanaLees over het schilderij →
10. 10Wortels (Raíces)Lees over het schilderij →
11. 11Het gewonde hertLees over het schilderij →
12. 12Viva la VidaLees over het schilderij →

Bekijk Frida Kahlo's schilderijen →